Land art

Beelden in Beeld

Een kunstwerk dat de verschijnselen van de natuur volgt. Verder groeit nadat het ontstaan is. Een kunstwerk dat dus nooit 'af' is. Niet in de zin dat de maker zelf het kunstwerk nog moet aanpassen. De kunstenaar is slechts de initiator. Hij of zij neemt plaats in het landschap en brengt met het kunstwerk een wijziging aan in dit landschap. Doorbreekt het landschap met een kunstzinnige ingreep. Dan trekt de kunstenaar zich terug. Vervolgens groeit het kunstwerk zelf verder. Daarbij één wordend met de natuur en omgeving om hem heen. Dat is Land art of landschapskunst.

Land art is ontstaan in de jaren 60. Kunstenaars gingen weg uit de stad met zijn galeries, musea en pleinen en trokken de natuur in. Beeldhouwkunst had lucht nodig. Een frisse wind. Het werd een kunststroming waarbij natuurlijke processen de bron van het kunstwerk vormen. Dit manifesteert zich in verschillende richtingen. Zo zijn er kunstwerken gemaakt die vergankelijk waren. De natuur wordt tijdelijk omgeleid middels bijvoorbeeld kuilen, grachten en wallen. Na verloop van tijd wordt het weer volledig opgenomen door zijn omgeving. Er zijn ook kunstwerken waarbij een onnatuurlijk element in de natuur werd geplaatst. Hierdoor ontstaat er een spanningsveld tussen het kunstwerk en het landschap. Polarisatie is hier de insteek. Het versterken van een tegenstelling. Hét middel om karakteristieken van beide kanten zo sterk mogelijk naar voren te laten komen. Tenslotte kan de gekozen natuur voor de kunstenaar een noodzakelijk decor vormen. Een plek wordt dan zorgvuldig uitgezocht. Een plek waar het kunstwerk gedurende de tijd zo goed mogelijk tot bloei kan komen. Een plek die de interactie tussen de kunstenaar en de natuur treffend illustreert. 

Land art Kunstcolumn Beelden in Beeld Kunststichting Sint-Oedenrode

Het kunstwerk van Sjoerd Buisman op de rotonde Hertog Hendrikstraat is een voorbeeld van deze laatste vorm van Land art. Buisman staat in zijn werk dicht bij de verschijnselen in de natuur. Deed wereldwijd veel onderzoek naar botanische vergroeiingen. Met zowel levende als dode materialen bootst hij groeiprocessen uit de natuur na. Dit kunstwerk, genaamd Carroussel, bestaat uit een krans van lei-linden. Schuin geplaatst op de rotonde. De schuine plaatsing is een weloverwogen ingreep van Buisman. Hij geeft hiermee het startpunt voor het spontane verloop van het groeiproces van de linden. Sinds de plaatsing in 1998 hebben de natuurlijke veranderingen gedurende de seizoenen heen en de groei van de lei-linden het kunstwerk laten evolueren. En geven het elk seizoen een ander karakter, net als de natuur en de omgeving om hem heen. Gelukkig niet vergankelijk, maar elk jaar mooier.


Columnoverzicht